Rannsóknir

Áherslur

Lögð er áhersla á rannsóknir á íslensku sem fræðasviði og námsgrein og að stuðla að rannsóknum á íslenskukennslu, aðferðum og námsefni en einnig hvernig kennsla í íslensku tengist öðrum námsgreinum. Í ljósi nýlegra laga um leik-, grunn- og framhaldsskóla og nýrrar aðalnámskrár skapast áhugaverðar aðstæður í skólum sem mikilvægt er að fylgjast með og móta. Íslenskukennarar við Menntavísindasvið eru í góðri stöðu til að hafa forgöngu um rannsóknir á þessum þáttum í ljósi nálægðar við vettvang.

 

Samstarf

Eitt af viðfangsefnum rannsóknarstofunnar er að greiða fyrir samstarfi við stofnanir á sviði fræðslu- og menningarmála, bæði heima og erlendis. Má þar nefna íslensku‑ og menningardeild Háskóla Íslands, Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum, Námsmatsstofnun, Námsgagnastofnun, kennaradeild Háskólans á  Akureyri, Stofnun Vigdísar Finnbogadóttur og Rithöfundasamband Íslands. Einnig er litið til erlendra stofnana sem sinna móðurmálskennslu, ekki síst á Norðurlöndum. Þá er lögð áhersla á samvinnu við fræðslustofnanir, sveitarfélög og ráðuneyti. Leitast er við að virkja nemendur í framhaldsnámi á vettvangi íslensku og íslenskukennslu eftir því sem kostur er og beina þeim inn á tilteknar brautir sem tengjast rannsóknum leiðbeinenda og áherslum rannsóknarstofunnar.

 

Rannsóknarverkefni

Meginmarkmið yfirstandandi rannsóknar um íslensku sem námsgrein og kennslutungu (sjá umfjöllun um styrki) er að a) varpa ljósi á stöðu íslenskunnar í skólum, bæði sem kennslugreinar og kennslutungu, með því að kanna stefnumörkun, námsefni, starfshætti og viðhorf nemenda, kennara og stjórnenda; b) nýta niðurstöður sem grunn að þróunarstarfi í skólum og kennaramenntun með stuðningi rannsóknarhópsins. Gögn verða greind með hliðsjón af þrískiptingu Aristotelesar á menntun í þekkingu (episteme), hæfni (techne) og hyggjuvit (fronesis) sem aðlöguð er að rannsókninni. Verkinu er skipt upp í fimm tengda verkþætti: Talað mál og hlustun,lestur, bókmenntir, ritun og stafsetningu og málfræði. Gagna er aflað í 10 grunnskólum og 5 framhaldsskólum með vettvangsathugunum, viðtölum og rýningu fyrirliggjandi efnis. Í rannsóknarhópnum eru íslenskukennarar sem fást við að kenna íslensku í kennaradeildum íslenskra háskóla, ásamt doktors- og meistaranemum. Náin samvinna verður við þátttökuskólana. Sáralítið hefur verið um rannsóknir á íslenskukennslu í skólum. Þessi rannsókn er því mikilvæg sem fyrsta heildarrannsókn á námi og kennslu í íslensku sem kennslugrein og kennslutungu. Tungumálið stendur frammi fyrir áskorunum; lestur ungs fólks virðist almennt fara minnkandi og íslenskan þarf eins og önnur fámenn málsamfélög að laga sig að gríðarlegu magni af enskum texta sem einkum berst gegnum rafræna miðla.

 

 

 

Þú ert að nota: brimir.rhi.hi.is