Reglur um rannsóknastofur

1. gr.
Hlutverk rannsóknarstofa
Rannsóknarstofur á Menntavísindasviði Háskóla Íslands eru faglega sjálfstæðar en heyra undir Mennta­vísindastofnun Menntavísindasviðs.
Hlutverk stofa er að stunda rannsóknir á sínu sérsviði, miðla þekkingu, styðja við starfsþróun í skyldum starfsgreinum og skapa verðandi fræðimönnum, meðal annars meistara- og doktorsnemum, vettvang fyrir þátttöku í rannsóknum. Hlutverk stofa er jafnframt að vera vettvangur umræðu um fræðasviðið. Þær geta tekið að sér verkefni sem til þeirra er beint, enda hafi þær fjárhagslegt bolmagn til þess. Stjórn hverrar stofu getur sett nánari ramma um starfsemi hennar, hlutverk  og áherslur.
Rannsóknarstofum Menntavísindasviðs er ætlað að skapa umgjörð um rann­sóknir á tilteknu fræðasviði, styrkja þær og gera rannsóknastarfið sýnilegt umfram það sem einstakir fræðimenn geta gert. Þeim er ætlað að skapa vettvang til sam­vinnu og samræðu innan sviðs og við aðila utan þess.
Stofur skulu leita eftir samvinnu sín á milli til þess að tryggja samlegðaráhrif innan ramma Menntavísindastofnunar. Starfssvið stofa getur verið bæði þröngt (t.d. einstök verkefni) eða rúmt og verksvið stofa kunna að skarast, þannig að einstakar stofur geta ekki eignað sér viðfangsefni eða fræðasvið.
Rannsóknarstofur fylgja almennum reglum Háskóla Íslands um alla þætti starfsemi sinnar. Menntavísindasvið lætur stofum í té starfsaðstöðu og stuðning eins og fram kemur í reglum Menntavísindastofnunar og eftir nánara samkomulagi, ef aðstæður leyfa. Þegar gefið hefur verið samþykki fyrir stofnun stofu er viðurkennt að forsvarsmönnum hennar sé heimilt að nota nafn Háskóla Íslands og merki í samskiptum sínum við aðila utan skólans.
 
2. gr.
Stjórn rannsóknarstofa
Aðstandendur stofu skipa henni að lágmarki þriggja manna stjórn til þriggja ára í senn að höfðu samráði við forstöðumann Menntavísindastofnunar. Formaður stjórnar eða meiri hluti hennar skulu koma úr hópi fastráðinna akademískra starfsmanna Mennta­vísindasviðs. Hlutverk stjórnar er að fylgja eftir markmiðum rannsóknar­stofu. Hún ber jafnframt ábyrgð á fjármálum stofu gagnvart stjórn Menntavísindastofnunar og forseta Menntavísindasviðs og heimilar að verkefni séu unnin á hennar vegum. Formaður stjórnar skilar árlegri greinargerð um starf stofunnar á þar til gerðu eyðublaði til stjórnar Menntavísindastofnunar og forseta Menntavísindasviðs.
 
3. gr.
Fjármál, rannsóknarverkefni og starfsemi rannsóknarstofa
Rannsóknarstofur hafa sjálfstæðan fjárhag á sérstöku verkefnanúmer inna bókhalds HÍ og hafa möguleika til tekjuöflunar innan ramma reglna Mennta­vísindastofnunar um fjármál (sjá 10. gr.). Stofur lúta reglum Menntavísindasviðs um meðferð sjálfsaflafjár og reglum um starfsemi á vegum sviðsins. Rannsóknarstofum er heimilt að ráða forstöðumann og annað starfsfólk tímabundið fyrir sjálfsaflafé að fengnu samþykki rekstrarstjóra Menntavísindasviðs. Verkefni sem akademískir starfsmenn hafa átt frumkvæði að eða aflað má telja til stofu með sam­þykki stjórnar hennar, en fagleg og fjárhagsleg ábyrgð á þeim er eftir sem áður hjá þeim akademísku starfsmönnum sem öfluðu verkefnanna. Rannsóknarstofum er heimilt að taka að sér rannsókna-, þjónustu-, ráðgjafa-, starfsþróunar eða símenntunarverkefni sem ávallt skulu vera á ábyrgð þeirra akademísku starfsmanna Háskólans sem afla þeirra eða forstöðumanns Menntavísindastofnunar skv. nánara samkomulagi. Um ábyrgð og skil allra slíkra verkefna skulu gilda reglur hliðstæðar þeim sem gilda um skil á rannsóknum (sjá 1. gr. í reglum Menntavísindasviðs um rannsóknarstarf innan fræðisviðs) og um meðferð sjálfsaflafjár (Verklagsreglur um nýtingu sjálfsaflafjár innan Háskóla Íslands).
 
4. gr.
Stofnun og niðurlagning rannsóknarstofu
Einn eða fleiri akademískir starfsmenn Menntavísindasviðs geta sent stjórn Mennta­vísinda­stofnunar erindi með ósk um að stofna stofu á grundvelli þessara reglna. Í því skal tilgreint hverjir standa að stofunni og hvert sé hlutverk hennar. Akademískur starfsmaður Menntavísindasviðs má eiga aðild að og sitja í stjórn fleiri en einnar stofu. Stjórn Menntavísindastofnunar gefur forsvarsmönnum skriflegt svar um stofnun rannsóknarstofu. Að gefnu leyfi fyrir stofnun stofu skal nafni hennar bætt á lista yfir rannsóknarstofur Menntavísindasviðs á vef skólans og skulu aðstandendur hennar gera upplýsingar um stjórn hennar og markmið aðgengileg á vef.
Stjórn stofu getur sent stjórn Menntavísindastofnunar ósk um að stofan verði lögð niður. Hafi liðið tvö misseri án þess að fundir séu haldnir í stjórn rannsóknarstofu eða berist ekki greinargerð um starfsemi hennar að loknum tilteknum fresti skal litið svo á að hún sé ekki lengur starfandi.
 
5. gr.
Meðferð ágreinings
Ágreiningi um túlkun þessara reglna skal skotið til stjórnar Menntavísindastofnunar, en úrskurði hennar er hægt að áfrýja til stjórnar Menntavísinda­sviðs. Jafnframt getur stjórn Menntavísindastofnunar óskað eftir greinargerð stofa um tiltekin atriði og vísað ágreiningi til stjórnar Menntavísindasviðs.
 
6. gr.
Gildistaka o.fl.
Starfsreglur þessar, sem samþykktar hafa verið í stjórn Menntavísindasviðs og stjórn Menntavísindastofnunar sbr. 4. gr. reglna nr. 1023/2009 um Menntavísindastofnun Háskóla Íslands, taka gildi í maí. 2011. Hafi stofa eða rannsóknarstofnun sem þegar starfar við Menntavísindasvið gert samstarfssamning við Kennaraháskóla Íslands, fellur sá samningur úr gildi þegar þessar reglur hafa veri samþykktar, en heldur efnislega gildi sínu í samræmi við þessar reglur.
Þú ert að nota: brimir.rhi.hi.is