Hér birtast upptökur af málþingum, ráðstefnum og fræðslufundum 

Rannsókna- og fræðslustofa um þroska læsi og líðan barna og ungmenna í samvinnu við Menntahleðslu buðu á viðburð sem bara yfirskriftina: Læsi í faggreinum á elsta stigi grunnskóla og framhaldsskóla með PACT PLUS

Fundarstjóri: Auður Soffíu Björgvinsdóttir 

Upptöku frá viðburðinum má finna hér 
 
Á fræðslufundinum fjölluðu þær Jade Wexler og Karen Omohundro um það hvernig kennsluaðferðin PACT PLUS er notuð til að efla lesskilning við lestur í faggreinum á elstu stigum grunnskóla og í framhaldsskóla.

Dr. Jade Wexler er prófessor í sérkennslufræðum og fyrsti handhafi heiðurstitilsins Dean's Impact Professor við College of Education, University of Maryland. Rannsóknir hennar beinast að þróun, innleiðingu og mati á lestrarinngripum fyrir unglinga með lestrarörðugleika og fötlun. Jafnframt rannsakar hún og þróar nýstárleg líkön fyrir fagþróun kennara sem styðja við upptöku, innleiðingu, viðhald og útbreiðslu gagnreyndra starfshátta í læsiskennslu innan skóla. Sérstök áhersla er lögð á þróun gagnreyndra kennsluaðferða og stuðningsúrræða sem stuðla að bættum námsárangri þessa nemendahóps.Dr. Wexler hefur stýrt og tekið þátt í fjölmörgum rannsóknarverkefnum sem hlotið hafa samkeppnisstyrki á landsvísu í Bandaríkjunum. Hún hefur birt yfir sextíu ritrýndar fræðigreinar, auk bókarkafla og þriggja bóka sem fjalla um læsi unglinga, leiðsögn og ráðgjöf í læsiskennslu og uppbyggingu heildstæðra starfshátta varðandi læsi í skólum.Hún flytur reglulega erindi fyrir kennara, skólastjórnendur og fræðafólk á innlendum og alþjóðlegum ráðstefnum og hefur sérstakan áhuga á að brúa bilið milli rannsókna og skólastarfs. Sem fyrrverandi sérkennslu- og lestrarkennari á framhaldsskólastigi byggir hún rannsóknir sínar á hagnýtri reynslu af vettvangi og leggur áherslu á lausnir sem nýtast í daglegri kennslu.

Dr. Karen Omohundro er gestasérfræðingur við University of Maryland og doktorsnemi í sérkennslu við George Mason University.Við University of Maryland hefur hún starfað sem verkefnastjóri í fjölmörgum rannsóknar- og þróunarverkefnum á sviði læsis og skólaþróunar. Hún er nú verkefnastjóri í Project ECHO, rannsóknarsamstarfi sem vinnur að þróun og innleiðingu sjálfbærra og heildstæðra leiða til að efla læsi unglinga.Núverandi starf hennar beinist að samstarfi við skóla og skólastjórnendur um þróun og eflingu fjölþrepa stuðningskerfa (MTSS) til innleiðingar gagnreyndra kennsluaðferða í læsi fyrir unglinga. Sérstök áhersla er lögð á starfsþróun kennara, leiðsögn og ráðgjöf, mat á gæðum og tryggð við innleiðingu, gagnadrifna ákvarðanatöku og leiðir til að viðhalda og festa árangursríka starfshætti í sessi. Karen hefur meira en áratuga reynslu sem sérkennari á framhaldsskólastigi og innan réttarkerfisins, þar sem hún hefur unnið með ungmennum í lokuðum úrræðum. Rannsóknir hennar og áhugasvið beinast að því hvernig unnt er að nýta rannsóknaniðurstöður til að þróa kennsluaðferðir, stuðningskerfi og skólastarf sem stuðlar að auknu læsi og bættum námsárangri unglinga.


 

Lesfimi og orðaforði aukinn með PALS félagakennslu og Starling. 

Rannsókna- og fræðslustofa um þroska læsi og líðan barna og ungmenna í samstarfi við Hólabrekkuskóla stóðu að viðburðinum sem haldinn var í Gerðubergi, Breiðholti 8. apríl 2026. 

Fundarstjóri:  Lovísa Guðrún Ólafsdóttir, skólastjóri Hólabrekkuskóla. 

Upptöku frá viðburðinum má finna hér

Á fræðslufundinum fjölluðu þau Dr. Emma Vardy og Aaron Jordan um þróun kennsluhátta og gerð kennsluefnisins Starling. Einnig kynntu Amelia Jara Larimer og Sólveig Edda Ingvarsdóttir innleiðingu aðferðarinnar í Hólabrekkuskóla, áskoranir og tækifæri.  

Lestrarkennsluaðferðin Starri var þróuð í gegnum samstsarf LEAD Academy Trust og Notttingham Trent Háskólans árið 2021. Höfundar aðferðarinnar, Aaron Jordan og Emma Vardy, sáu að í orðaforðakennslu í grunnskólum Bretlands vantaði nálgun til að flýta þróun orðaforðaþekkingu nemenda, og að slík nálgun myndi hafa jákvæð áhrif á lesskilning. Námsaðferðin gefur kennurum gagnreyndar kennsluaðferðir við orðaforðavinnu. Tilgangur hennar er að hjálpa öllum börnum að breikka og dýpka orðaforða sinn til þess að lesskilningur aukist. Haustið 2025 hófst samstarf höfunda við sérfræðinga frá Menntavísindasviði Háskóla Íslands og Hólabrekkuskóla um innleiðingu og aðlögun efnisins fyrir íslenska nemendahópa.  

Dr. Emma Vardy starfar við Nottingham Trent háskólann. Rannsóknir hennar eru á sviði sálfræði menntunar, einkum tengt læsi barna. Dr. Vardy hefur sérstakan áhuga á viðhorfi til lestrar, lestrarhvatningu og yndislestri grunn- og framhaldsskólanema. Nýjustu greinar hennar fjalla um sjónarhorn foreldra á fjölbreytileika lesefnis barna þeirra og um þátttöku dýra umhverfi menntastofnana. Dr. Vardy hefur einnig unnið að gerð leiðbeininga fyrir mat á innleiðingu og framkvæmd hjá TASO (Transforming access and outcomes for students).  

Aaron Jordan er aðstoðarskólastjóri í grunnskóla í Leicestershire. Hann hefur kennt á yngsta og miðstigi í 18 ár og hefur verið aðstoðarskólastjóri í 13 ár. Hlutverk hans er meða annars að stýra kennslu í ensku og lestri þvert á skólann (LEAD Academy Trust), innleiða kennsluaðferðir í lestri og þróa lestrarmenningu. Aaron tók þátt í PALS-UK rannsókninni sem hófst haustið 2019 og hefur í samvinnu við Dr. Emmu Vardy þróað nýja nálgun við að greina, kenna og meta orðaforða.  

Open session to hear about Starling 

Talk Overview  

Starling was developed in 2021 through a collaboration between LEAD Academy Trust and Nottingham Trent University. Working together, Aaron and Emma identified that primary schools in the UK do not have an approach to accelerate vocabulary development, and if there was such an approach, it would positively impact literacy outcomes. The programme provides teachers with an evidence-based pedagogical approach to teach vocabulary. Its purpose is to help all children build the breadth and depth of their vocabulary to improve literacy outcomes. It is a whole-class approach.   

Að skilja dyslexíu: Áhrif skilgreiningar á kennslu og greiningar á Íslandi

Zoom fyrirlesturinn, Að skilja dyslexíu: Áhrif skilgreiningar á kennslu og greiningar á Íslandi fer fram í streymi þriðjudaginn 17. mars kl.15.00 - 17.00.

Upptöku frá viðburðinum má finna hér

Fyrirlesturinn er hluti af fyrirlestrarröð Menntavísindasviðs HÍ, Efst á baugi og unnin í samstarfi við Rannsókna- og fræðslustofu um þroska, læsi og líðan barna og ungmenna. 

Í fyrirlestrinum munu Dr. Hugh Catts og Dr. Charles Haynes fjalla um nýja skilgreiningu á dyslexíu (lesblindu). 

Í október 2025 var endurskoðuð skilgreining á dyslexíu gefin út af Alþjóðlegu dyslexíusamtökunum (International Dyslexia Association). Staða lestrargreininga á Íslandi er óljós og mikilvægt að nýjustu rannsóknir verði hafðar til hliðsjónar þegar brugðist er við lestrarvanda.

Í erindinu verður fjallað um mótun nýju skilgreiningarinnar, ástæður þess að sú eldri var endurskoðuð og hvaða vísindalegu gögn liggja til grundvallar. Jafnframt verður fjallað um áhrif skilgreiningarinnar á kennslu og greiningar.

Dagskrá: 
Fundarstjóri: Auður Soffíu Björgvinsdóttir 

15:00 - Opnunarávarp
Kolbrún Þ. Pálsdóttir, forseti Menntavísindasviðs HÍ 

15:05 - 16:30 - Fjallað um nýja skilgreiningu á dyslexíu (lesblindu)
Dr. Hugh Catts og Dr. Charles Haynes

16:30 - 17:00 - Fyrirspurnir í gegnum Zoom

Dr. Catts starfar við School of Communication Science and Disorders við Florida State University. Rannsóknir hans beinast m.a. að snemmtækri greiningu og forvörnum gegn lestrarvanda auk mats á lesskilningserfiðleikum. Hann hefur áður setið í stjórn Alþjóðlegu dyslexíusamtakanna (International Dyslexia Association) og einnig setið í stjórn og verið forseti Society for the Scientific Study of Reading. Hann hefur hlotið Samuel T. Orton-verðlaunin frá Alþjóðlegu dyslexíusamtökunum og heiðursviðurkenningu frá American Speech-Language-Hearing Association fyrir framlag sitt.

Dr. Haynes er prófessor emeritus við MGH Institute of Health Professions í Boston. Hann var frumkvöðull í þróun kennsluaðferða fyrir börn með dyslexíu og málörðugleika.
Rannsóknir hans beinast að tengslum talaðs og ritaðs máls og þeim þáttum sem hafa áhrif á læsi og læsisnám á ólíkum tungumálum. Árið 2014 hlaut hann Margaret Byrd Rawson Lifetime Achievement Award frá Alþjóðlegu dyslexíusamtökunum fyrir framlag sitt til dyslexíufræða, og árið 2025 hlaut hann Legacy Award samtakanna fyrir að hafa komið á fót og byggt upp alþjóðlegt samstarfsnet þeirra (Global Partners).

Samtal til heiðurs Helgu Sigurmundsdóttur um stigskiptan stuðning í læsiskennslu

Rannsókna- og fræðslustofa um þroska, læsi og líðan barna og ungmenna, Menntavísindasvið Háskóla Íslands, Miðstöð menntunar og skólaþjónustu, Félag læsisfræðinga og Félag sérkennara bjóða þér á viðburð sem ber yfirskriftina: Samtal til heiðurs Helgu Sigurmundsdóttur um þrepaskiptan stuðning í læsiskennslu.

Viðburðarstjóri: Guðbjörg Rut Þórisdóttir Miðstöð menntunar og skólaþjónustu 

Upptöku frá viðburðinum má finna hér: Samtal til heiðurs Helgu Sigurmunsdóttur um stigskiptan stuðning í læsiskennslu 

 
Dagskrá:

Steinunn Torfadóttir f.v. lektor á Menntavísindasviði Háskóla Íslands opnar viðburðinn.

Freyja Birgisdóttir Sviðsstjóri matssviðs hjá Miðstöð menntunar og skólaþjónustu - Matsferill í hringrás mats og kennslu.

Íris Dögg Hugrúnardóttir Marteinsdóttir sérfræðingur á skólaþróunarsviði hjá Miðstöð menntunar og skólaþjónustu - Þrepaskiptur stuðningur, heildstætt verklag sem miðar að jöfnum tækifærum fyrir öll börn.

Guðrún Björg Ragnarsdóttir kennari og lektor á Menntavísindasviði Háskóla Íslands - Kjarni gagnreyndra aðferða.

Samtal þátttakenda um stigskiptan stuðning í læsiskennslu. Vinnuhópar að störfum bæði í sal og á netinu. 

Kolbrún Þorbjörg Pálsdóttir forseti Menntavísindasviðs lokar viðburðinum