Hlutverk rannsóknarstofu
Markmiðið með rannsóknastofunni er að skapa sterkan vettvang fyrir úrræði af þessum toga í tengslum við leik- og grunnskólasamfélagið. Í dag er vinna hérlendis með þessum hópi, börnum með hegðunar- og tilfinningaerfiðleika, handahófskennd og efla þarf skilning og samstillingu á milli kerfa. Markmiðið er einnig að stuðla að skilningi á því hvað felst í gæðaúrræðum á þessu sviði og hvers konar rannsóknir þarf að gera til að ganga úr skugga um árangur og viðeigandi aðlögun miðað við íslenskar aðstæður. Að sama skapi verður markmið rannsóknastofunnar að gera rannsóknir á innleiðingu og sjá til þess að slík þekking verði til í samfélaginu.
Framkvæmd verkefna á vegum rannsóknastofunnar fælist til dæmis í því að skoða úrræði eins og Parent Management Training/PMTO, sem er dæmi um prógramm í hæsta gæðaflokki á vettvangi heimila. Eitt verkefnanna væri að aðlaga og skoða hvernig mætti sinna enn frekar viðkvæmum hópum, eins og flóttafólki (Strengthening Parenting Among Refugees in Europe; SPARE), meðal annars með netþjónustu og rannsókn á því fyrir hvaða hóp það gæti virkað. Hlutverk skólanna gæti þá verið að vísa foreldrum í úrræðið og öðlast þekkingu á því sem fram fer. Annað dæmi væri að bjóða foreldrum á afskekktari svæðum (t.d. á Vestfjörðum eða Austfjörðum) PMTO hópúrræði á netinu og búa til ferli innleiðingar, samhliða rannsóknum á fýsileika úrræðis og verklags. Í þessu tilviki væri hlutverk skólanna sömuleiðis að vísa foreldrum í úrræðið og samhliða því að byggja upp þekkingu á því sem fram fer.
Framkvæmd beinnar þjónustu við skólana fælist til dæmis í athugun á samþættingu SMT-skólafærni/PBS og kennslu í félags- og tilfinningafærni með geðræktarnámsefninu Skref fyrir skref (Dialectical Behavior Therapy Skills Training for Emotional Problem Solving for Adolescents; DBT STEPS-A) varðandi almenna aðlögun allra nemenda í leik- og grunnskólum. Meðal annars þyrfti að rannsaka hvaða aldurshópi efnið hentar best, hvernig heppilegast er að þjálfun og handleiðsla kennara í kennslu efnisins fari fram og hver áhrif efnisins eru á hegðun og líðan nemenda.
Hugmyndin er í heild sinni að búa til þekkingu á vel rannsökuðum úrræðum, aðlögun þeirra og innleiðingu í íslensku samfélagi. Rannsóknastofan yrði lyftistöng fyrir þetta verk og skapaði tækifæri fyrir nemendur og samstarf sviða innan HÍ og í alþjóðlegu samhengi. Formlegt samstarf hefur verið við sveitarfélög og erlenda aðila. Í því samhengi ber að nefna Keðjuna á Velferðarsviði Reykjavíkurborgar og Menntavísindasvið hefur þegar gefið það út formlega að áhugi sé á að halda því áfram.
Stjórn (2026)
Margrét Sigmarsdóttir, formaður rannsóknarstofur
Edda Vikar Guðmundsdóttir, sálfræðingur